Lek. Najczęstsza choroba serca u psów

Jest to najczęściej występująca choroba serca u psów. Szacuje się, że około 10 procent populacji psów choruje na serce, a MMVD (myxomatous mitral valve disease) dotyka aż 75 procent spośród tych 10.

Czym jest choroba zwyrodnieniowa zastawki mitralnej?

Choroba zwyrodnieniowa zastawki mitralnej jest chorobą nabytą serca. Dotyka w przeważającej części przypadków małych ras psów, czyli takich do 20 kilogramów masy ciała.
Rasy duże mogą również chorować na MMVD, ale w ich przypadku przebieg choroby jest inny.

Wśród małych ras psów szczególnie narażonych na MMVD należy wymienić cavalier king charles spaniele (CKCS).
Jest to główna przyczyna śmierci kardiologicznej tej rasy. Zostało udowodnione naukowo, że jest to dziedziczna, poligenetyczna, nabyta choroba serca, która dotyka ponad połowę wszystkich psów tej rasy do 5. roku życia i ponad 90 procent do 10. roku życia.

Pierwsze zmiany związane z wystąpieniem tej choroby można znaleźć u cavalierów w wieku około roku, podczas gdy u innych ras psów jest to choroba występująca po 5. roku życia.

Dlaczego badanie serca u psów jest tak ważne?

Wobec powyższego faktu niezmiernie ważną rzeczą jest uświadomienie opiekunów cavalierów o konieczności systematycznego badania serca psów od wczesnych lat młodzieńczych, najlepiej od pierwszego roku życia, ponieważ choroba ta występuje około 20 razy częściej niż u innych ras.

Po zdiagnozowaniu MMVD u CKCS postęp choroby jest znacznie szybszy niż u innych ras i osiąga stan zagrożenia życia w ciągu zaledwie 1–3 lat, a nie jak u innych ras w ciągu 3–5 lat.

Objawy i mechanizm choroby zastawki mitralnej u psa

W przebiegu MMVD dochodzi do zmian zwyrodnieniowych w obrębie płatków zastawki mitralnej, co prowadzi do ich pogrubienia.
Skutkiem tego jest brak „szczelnego przylegania do siebie” w czasie skurczu, a co za tym idzie — cofanie się krwi, która powinna przemieszczać się do lewej komory, z powrotem do lewego przedsionka.

Cofanie się krwi w czasie skurczu do lewego przedsionka powoduje powstanie szmeru sercowego, który jest słyszalny podczas badania klinicznego w gabinecie lekarza weterynarii.
Można ogólnie podsumować, że intensywność szmeru skurczowego lewostronnego przy MMVD odzwierciedla intensywność zmian.

Konsekwencją niedomykalności zastawki mitralnej jest postępujące poszerzenie lewego przedsionka i lewej komory, co prowadzi do niewydolności serca i obrzęku płuc.

Klasyfikacja MMVD – stadia choroby serca u psa

Chorobę można zaklasyfikować według pięciu stadiów – od A do D.

• Stadium A – zaliczamy do niego każdego pacjenta predysponowanego do wystąpienia MMVD, w tym głównie cavalier’y, co do których wiemy, że są zdrowe i nie mają żadnych zmian w badaniu echo serca, ale choroba dotknie ich wcześniej czy później.

• Stadium B dzielimy na B1 i B2.

  • B1 – mówimy o nim wtedy, kiedy w badaniu klinicznym lekarz weterynarii słyszy szmer, a w badaniu echo serca znajdujemy pierwsze zmiany zwyrodnieniowe na płatkach zastawki mitralnej prowadzące do niedomykalności. W tym stadium brak jest objawów klinicznych.

• Stadium B2 – oprócz szmeru i zmian na zastawce występują także zmiany w budowie serca, czyli powiększenie lewej komory i przedsionka lub obu części. Pacjent w stadium B2 nie wykazuje jeszcze objawów klinicznych choroby serca.

Na etapie B2 powinno być wprowadzone leczenie, a lekiem z wyboru jest pimobendan (np. Cardisure). Leczenie pimobendanem wydłuża czas do wystąpienia niebezpiecznych objawów klinicznych choroby serca średnio o 15 miesięcy.

Postępujące stadia choroby – C i D

Po stadium B2 (bezobjawowym) występuje stadium C, w którym pies może mieć zaostrzone objawy niewydolności serca, takie jak niewydolność wysiłkowa czy obrzęk płuc. W tym stadium lekarze weterynarii powinni uzupełnić leczenie o leki moczopędne i inne preparaty, w zależności od nasilenia choroby.
Z reguły psy w stadium C MMVD otrzymują trzy leki mające redukować objawy choroby.

Ostatnie stadium D można określić jako najbardziej zaawansowane stadium MMVD. W tym stadium lekarze weterynarii wprowadzają inne, mniej standardowe leki oraz zwiększają dawki już przyjmowanych preparatów.

Diagnostyka i kontrola – badanie echo serca psa

Z punktu widzenia lekarza weterynarii bardzo ważną rzeczą w chorobie zwyrodnieniowej zastawki mitralnej jest systematyczne badanie echo serca psa, które pozwala określić, w jakiej fazie choroby znajduje się pies.

Systematyczne badanie należy rozpocząć po zdiagnozowaniu szmeru nad zastawką mitralną. Pozwala to wydłużyć fazę bezobjawową choroby, a tym samym przedłużyć życie psa i poprawić jego komfort.

Lek. wet. Anna Derkowska