Pasożyty u psów i kotów – co każdy opiekun powinien wiedzieć?

Pasożyty u psów i kotów – co każdy opiekun powinien wiedzieć?

Pasożyty wewnętrzne to jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych u psów i kotów. Mogą występować zarówno u zwierząt wychodzących, jak i tych, które nie opuszczają domu. Regularne odrobaczanie oraz badanie kału to podstawowe elementy profilaktyki, które chronią nie tylko zdrowie zwierzęcia, ale także domowników.

Warto pamiętać, że wiele zakażeń przebiega bez wyraźnych objawów — dlatego brak symptomów nie oznacza braku pasożytów.

Najczęstsze pasożyty przewodu pokarmowego u psów i kotów:

• Glisty (Toxocara)
• Glisty z rodzaju Toxocara to najczęściej występujące pasożyty jelitowe u szczeniąt i kociąt.

Zakażenie u psa i kota może nastąpić:

• jeszcze w życiu płodowym (u szczeniąt)
• przez mleko matki
• poprzez kontakt z zanieczyszczoną glebą
• poprzez zjedzenie zakażonej ofiary (np. gryzonia)

Objawy zakażenia u psów i kotów mogą obejmować:

• wzdęty brzuch
• biegunkę lub wymioty
• zahamowanie wzrostu
• matową sierść
• obecność „białych nitek” w kale lub wymiocinach

Glisty są niebezpieczne również dla ludzi, zwłaszcza dzieci. Mogą wywoływać zespół larwy wędrującej trzewnej lub ocznej.

Tasiemce u psa i kota

Tasiemce pojawiają się najczęściej u zwierząt mających kontakt z pchłami lub zjadających surowe mięso i gryzonie. Najczęstszy gatunek u psów i kotów to Dipylidium caninum, którego żywicielem pośrednim jest pchła. Charakterystycznym objawem są człony tasiemca przypominające ziarenka ryżu widoczne w okolicy odbytu, na legowisku lub w kale. Niektóre gatunki tasiemców mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi.

Pierwotniaki (np. Giardia)

Pierwotniaki, takie jak Giardia, są częstą przyczyną przewlekłych biegunek u młodych zwierząt.

Objawy pierwotniaków u psa i kota:

• nawracające biegunki
• śluz w kale
• utrata masy ciała
• okresowe pogorszenie samopoczucia

Zakażenie może mieć charakter bezobjawowy — dlatego badanie kału jest tak istotne.

Dlaczego regularne odrobaczanie jest tak ważne?

Pasożyty:

• osłabiają odporność
• zaburzają wchłanianie składników odżywczych
• mogą powodować anemię
• zwiększają podatność na inne choroby
• stanowią zagrożenie dla ludzi (choroby odzwierzęce)

Czy każde zwierzę trzeba odrobaczać „w ciemno”?

Nowoczesne podejście do profilaktyki coraz częściej opiera się na regularnym badaniu kału i leczeniu celowanym, zamiast rutynowego podawania preparatów co kilka miesięcy. Schemat powinien być ustalony indywidualnie z lekarzem weterynarii.

Jak często odrobaczać psa i kota?

Schemat zależy od wieku zwierzęcia, trybu życia, kontaktu z innymi zwierzętami, diety (np. BARF), obecności małych dzieci w domu oraz sytuacji epidemiologicznej w regionie.

Szczenięta i kocięta - odrobaczanie:

• pierwsze odrobaczenie w 2–3 tygodniu życia
• następnie co 2–3 tygodnie do ukończenia 3 miesiąca
• dalej zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii

Dorosłe psy i koty:

- profilaktycznie co 3–6 miesięcy lub na podstawie regularnego badania kału (1–2 razy w roku)

Badanie kału – dlaczego warto?

Badanie kału to proste, nieinwazyjne i skuteczne narzędzie diagnostyczne. Pozwala wykryć jaja pasożytów, rozpoznać pierwotniaki, dobrać odpowiedni lek oraz uniknąć niepotrzebnego podawania preparatów.

Jak prawidłowo pobrać próbkę?

• pobrać świeżą próbkę (wielkości orzecha włoskiego)
• umieścić w czystym, szczelnym pojemniku
• dostarczyć do kliniki jak najszybciej (do 24 h, przechowywać w lodówce)
• w przypadku podejrzenia Giardia zaleca się próbkę z 3 kolejnych dni

Dodatkowe zasady profilaktyki:

• regularne sprzątanie kuwety i legowiska
• mycie rąk po kontakcie ze zwierzęciem
• kontrola i zwalczanie pcheł
• unikanie podawania surowego mięsa z niepewnego źródła
• zabezpieczenie piaskownic przed dostępem zwierząt

Podsumowanie

Pasożyty jelitowe to powszechny, ale możliwy do skutecznej kontroli problem. Regularne badanie kału oraz odpowiednio dobrane odrobaczanie to lepsze zdrowie zwierzęcia, większe bezpieczeństwo domowników oraz świadoma i odpowiedzialna opieka.

Źródła

1. ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites). Guidelines for the treatment and control of parasites in dogs and cats. Aktualne wytyczne.
2. Taylor M.A., Coop R.L., Wall R.L. (2016). Veterinary Parasitology. 4th Edition. Wiley-Blackwell.
3. Bowman D.D. (2021). Georgis' Parasitology for Veterinarians. 11th Edition. Elsevier.
4. WSAVA (World Small Animal Veterinary Association). Zalecenia dotyczące profilaktyki pasożytów u psów i kotów.

Lek. Wet. Magdalena Nowosielska-Żółtek