Ropomacicze u psa i kota. Groźna choroba zagrażająca życiu

Ropomacicze – groźna choroba zagrażająca życiu Twojego psa i kota.

Ropomacicze to poważna choroba układu rozrodczego, która dotyka niekastrowane suczki i kotki. Zazwyczaj występuje u starszych i niekastrowanych samic, a główną przyczyną mogą być zmiany hormonalne lub zakażenia bakteryjne. Wówczas w macicy zaczyna gromadzić się wydzielina ropna, powodująca znaczny dyskomfort i ucisk na sąsiednie tkanki jamy brzusznej. 

Jest to niebezpieczna choroba, nie tylko ze względu na miejscowe dolegliwości, ale przede wszystkim na reakcję immunologiczną organizmu, który stara się zwalczyć obecność bakterii. W skrajnych przypadkach może dojść do pęknięcia macicy i rozlania się zakażonej treści do jamy brzusznej, co prowadzi do zapalenia otrzewnej i może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia zwierzęcia.

Ropomacicza u psa lub kota - na co zwrócić uwagę?

Wielu opiekunów zgłasza podobne objawy u swoich zwierząt. Należą do nich:

- brak apetytu oraz pragnienia,
- powiększenie i opuchlizna brzucha,
- ropny wypływ z przedsionka pochwy,
- nadmierne wylizywanie się w tej okolicy,
- gorączka,
- apatia.

Objawy mogą rozwijać się stopniowo, co sprawia, że początkowo bywają bagatelizowane lub niezauważane przez właścicieli. W niektórych przypadkach ropomacicze może przebiegać w formie, w której wydzielina ropna nie wydostaje się na zewnątrz, co dodatkowo utrudnia szybkie rozpoznanie choroby. 

Diagnostyka ropomacicza – jak lekarz rozpoznaje chorobę?

Diagnoza opiera się na analizie zgłoszonych objawów, historii zdrowotnej zwierzęcia oraz badaniach obrazowych. Kluczowe znaczenie ma badanie ultrasonograficzne (USG), które pozwala wykryć powiększoną macicę wypełnioną płynem o podwyższonej echogeniczności. W niektórych przypadkach wykonuje się również diagnostykę rentgenowską, jednak jest ona mniej precyzyjna niż USG.

Ze względu na konieczność przeprowadzenia operacji, przed zabiegiem lekarz może zalecić dodatkowe badania, takie jak morfologia i biochemia krwi, a także echo serca. Ich wyniki pomagają ocenić ogólny stan zdrowia pacjenta i wykluczyć ewentualne przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego.

Dlaczego w leczeniu ropomacicza liczy się czas?

Podstawą leczenia ropomacicza jest jak najszybsza stabilizacja stanu zwierzęcia oraz przeprowadzenie operacji usunięcia macicy i jajników (ovariohisterektomii). Pierwszym krokiem w terapii jest podanie leków przeciwbólowych i antybiotyków, które pomagają ograniczyć stan zapalny i poprawić stan zdrowia przed operacją.

Sam zabieg przeprowadzany jest w pełnym znieczuleniu ogólnym. Polega na otwarciu jamy brzusznej, usunięciu macicy oraz jajników, a następnie rutynowym zamknięciu rany. Im szybciej zostanie przeprowadzona operacja, tym większe szanse na uniknięcie poważnych powikłań. Pęknięcie macicy i rozlanie jej zakażonej zawartości do jamy brzusznej prowadzi do zapalenia otrzewnej, które może mieć tragiczne skutki dla zdrowia i życia zwierzęcia.

Warto podkreślić, że zabieg wykonywany w przypadku ropomacicza jest znacznie trudniejszy i bardziej ryzykowny niż rutynowa ovariohisterektomia. Z tego powodu nie należy odkładać zabiegu na późniejsze lata życia zwierzęcia. W przypadku rozwinięcia ropomacicza jedynie szybka interwencja może uratować życie naszego pupila.

Powrót do zdrowia po operacji

Okres rekonwalescencji po zabiegu trwa zazwyczaj około 14 dni. W tym czasie zwierzę wymaga szczególnej opieki, odpowiedniego żywienia oraz podawania leków zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii. Kluczowe jest także dbanie o ranę pooperacyjną oraz ograniczenie aktywności fizycznej, aby uniknąć powikłań. W większości przypadków zwierzęta szybko wracają do pełni sił i mogą cieszyć się dobrym zdrowiem.

Profilaktyka – jak zapobiegać ropomaciczu?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania ropomaciczu jest kastracja (ovariohisterektomia) suczek i kotek. Wykonywanie zabiegu u młodych, zdrowych zwierząt jest zabiegiem prostszym, bezpieczniejszym i mniej obciążającym, niż operacja w przebiegu ropomacicza.

Regularne kontrole weterynaryjne, zwłaszcza u starszych, niewysterylizowanych zwierząt, mogą pomóc we wczesnym wykryciu problemu. Badania USG jamy brzusznej oraz czujność opiekunów wobec pierwszych objawów choroby mogą znacząco zwiększyć szanse na szybkie wdrożenie leczenia.

Lek.Wet. Filip Franczak

Ryc.1 Ultrasonogram jamy brzusznej suki z ropomaciczem. Widoczne wypełnienie rogów macicy płynem (oznaczone czerwonymi strzałkami)

Ryc. 2 Ultrasonogram jamy brzusznej suki z ropomaciczem. Zaznaczono znaczące pogrubienie ścian macicy.

Źródła:

• Ropomacicze u suk. Nowe perspektywy w terapii zachowawczej i diagnostyce, dr n. wet. Natalia Sowińska, dr n. wet. Hanna Mila, dr n. wet. Aurélien Grellet, Weterynaria w Praktyce 11-12/2016
• Nelson RW, Feldman EC, Stabenfeldt GH. Treatment of canine pyometra and endometritis with prostaglandin F2 alpha. J Am Vet Med Assoc 1982;181:899-903.
• Dow C. The cystic hyperplasia-pyometra complex in the bitch. Vet Rec 1957;69:1409-1415.
• Canine Pyometra: A Short Review of Current Advances, Rafael Gariglio Clark Xavier et al. Animals 2023, 13(21)
• Pyometra in the queen: To spay or not to spay?Fiona Hollinshead et al. Journal of Feline Medicine and Surgery
• Ultrasonogramy - źródło własne